View Vol. 46 No. 2 (2025)

Vol. 46 No. 2 (2025)

ISSN:
1427-7476

eISSN:
2957-1723
Section: Studia

Decoration Policy in the Polish Armed Forces in the West

Krzysztof Filipow

https://orcid.org/0000-0002-0748-4277

Komisja Nauk Humanistycznych PAN Oddział Olsztyn-Białystok

KRZYSZTOF FILIPOW – Associate Professor, PhD, DSc, Honoris Causa Professor of the Central Ukrainian Technical University in Kropivnytskyi and the G. Skovoroda University in Pereyaslav, Ukraine. Member of the Commission on War and Military History of the Polish Academy of Arts and Sciences, and the Humanities Commission of the Polish Academy of Sciences, Olsztyn–Białystok Branch. Foreign consultant to the Centre for the History of Ukrainian Money at the University in Pereyslav. Author of publications on the auxilia-ry sciences of military history and the history of armed forces, published in Poland and abroad. Author of a monograph on Polish orders, decorations, and regimental insignia of the Polish Army. He has published two syntheses on phaleristics from the 17th to the 20th centuries. Author of numerous studies and monographs, including: Order Virtuti Militari 1792–1945 [Order Virtuti Militari 1792–1945] (1990), Order Orła Białego 1705–2005 [Order of the White Eagle 1705–2005] (2005), „Zasłudze Rzeczypospolitej...”. Ordery, odznaczenia, odznaki honorowe i pamiątkowe II Rzeczypospolitej 1919–1939 [“To the Merit of the Republic....” Orders, decorations, honorary and commemorative badges of the Second Polish Republic 1919–1939] (2019).

Remembrance and Justice, Vol. 46 No. 2 (2025), pages: 92-121

Publication date: 2026-03-31

https://doi.org/10.48261/PIS254604

Abstract

The defeat of Poland in the war against Germany in September 1939 and the re-establishment of its Armed Forces in France led to a new approach to awarding Polish soldiers with orders and decorations for combat deeds. The Battle of Narvik and the 1940 French campaign prompted the resumption of awarding orders and decorations in the reestablished Polish Armed Forces in the West. The Polish Army’s continued participation in the Western Desert Campaign and the Battle of Britain allowed for the awarding of the Virtuti Militari Order and the Krzyż Walecznych [Cross of Valor]. Polish sailors and underground soldiers in the occupied country were also honored. Foreigners were not forgotten. The fighting in the campaigns in Italy and in France in 1944–1945 brought new awards of orders and decorations. In addition to the above-mentioned orders, the Krzyż Zasługi z Mieczami [Cross of Merit with Swords] was also awarded to civilians. Commemorative decorations, as Cross of Monte Cassino, Army Medal, Naval Medal and Air Medal, were awarded to soldiers of the Polish Armed Forces in the West after the end of the war. The military authorities’ decoration policy was adapted to the conditions of war. There were no mass awards for combat deeds, and the number of recipients was commensurate with the war effort of Polish soldiers. During World War II, 72,508 individuals were awarded orders and combat decorations (as of 30 April 1948).


Instytut Polski i Muzeum gen. Sikorskiego w Londynie, A.XII.85, Sztab NW i Ministerstwo Spraw Wojskowych / Ministerstwo Obrony Narodowej; Referat odznaczeń Gabinetu NW, A.XII.77, Kapituła Orderu Virtuti Militari, A.XII.85/179, Zestawienia odznaczeń Orderu Virtuti Militari, KW oraz Krzyży Zasługi z Mieczami za II wojnę światową (1939–1947), A.XII.85/213, Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino – rozkazy ogólne (1944–1956), A.XII.85/192, Korespondencja dotycząca projektów, statutów, Medali Wojska, Morskiego i Lotniczego i za kampanię polską (1945–1946), A.XII.77/31, Protokoły posiedzeń Kapituły Virtuti Militari numer 25–29 (1947–1948), A.XII.77/38, Teczka kanclerza, korespondencja w sprawach członków (1943–1949), R.82, Rozkazy.

Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej o Medalu Wojska, Dziennik Ustaw RP nr 9 z 4 lipca 1945 r., poz. 29, s. 68.

Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej o Medalu Lotniczym, Dziennik Ustaw RP nr 9 z 4 lipca 1945 r., poz. 27, s. 66.

Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej o Medalu Morskim, Dziennik Ustaw nr 9 z 4 lipca 1945 r., poz. 28, s. 67.

Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej o Medalu Morskim Polskiej Marynarki Handlowej, Dziennik Ustaw nr 9 z 4 lipca 1945 r., poz. 30, s. 69.

Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 20 października 1942 r. o zmianie ustawy z dnia 23 czerwca 1923 r. o ustanowieniu „Krzyża Zasługi”.

Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej z 1942 r., nr 9, poz. 19.

Dziennik Personalny MON nr 1 z 1 lutego 1943 r.

Dziennik Rozkazów NW i Ministra Obrony Narodowej 1944, nr 5, poz. 64.

Dziennik Ustaw RP nr 8 z 9 sierpnia 1943 r.

Dziennik Ustaw RP nr 9 z 4 lipca 1945 r.

„W Polu”, 3 II 1945 r.

Kopański S., Wspomnienia wojenne 1939–1946, Londyn 1961.

Zając J., W Szkocji i na Środkowym Wschodzie, Londyn 1967.

https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/tadeusz-salski, dostęp: 29 VIII 2025 r.

A.D., Krzyż Zasługi z Mieczami dla Polskiej Marynarki Handlowej, „Polska na Morzach” 1945, czerwiec–lipiec, nr 27.

Berg K. de, Medal za Ratowanie Ginących w drugiej wojnie światowej, „Materiały. Dokumenty. Archiwalia. Studia”, Londyn 2019, z. 18.

Bończa-Tomaszewski W., Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak, Warszawa 1939.

Filipow K., Krzyż Monte Cassino i jego recepcja w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie [w:] Monte Cassino. 2 Korpus w bitwie o Monte Cassino – stan badań w 75-lecie bitwy, red. T. Siewierski, Warszawa–Koszalin 2019 („Monografie Politechniki Koszalińskiej”, nr 365).

Filipow K., Odznaczenia marynarzy PSZ na Zachodzie (1939–1947), „Biuletyn Historyczny Muzeum Marynarki Wojennej” 2025, nr 40 (w druku).

Filipow K., Order Orła Białego 1705–2005, Białystok 2005.

Filipow K., Order Virtuti Militari 1792–1945, Warszawa 1990.

Filipow K., Ordery i odznaczenia II Rzeczypospolitej 1919–1939 [w:] Blask orderów. W 100-lecie odzyskania niepodległości, red. T. Jeziorowski, M. Skotnicki, Warszawa 2019.

Filipow K., Ordery i odznaczenia władz polskich na uchodźstwie (1939–1992) [w:] Blask orderów. W 100-lecie odzyskania niepodległości, red. T. Jeziorowski, M. Skotnicki, Warszawa 2019.

Filipow K., Wskrzeszenie Orderu Orła Białego w Odrodzonej Rzeczypospolitej – Za Ojczyznę i Naród [w:] Za Ojczyznę i Naród. 300 lat Orderu Orła Białego, red. M. Męclewska et al., Warszawa 2005.

Filipow K., „Zasłudze Rzeczypospolitej…”. Ordery, odznaczenia, odznaki honorowe i pamiątkowe II Rzeczypospolitej 1919–1939, Warszawa 2019.

Krotke Z., Polski Krzyż Zasługi 1923–2000. Dzieje i katalog, Białystok–Lublin 2010.

Kuczyński S.K., Herb Warszawy, Warszawa 1977.

Murgrabia J., Ordery i odznaczenia PSZ na Zachodzie, „Muzealnictwo Wojskowe” 1995, t. 7.

Murgrabia J., Symbole wojskowe PSZ na Zachodzie 1939–1946, Warszawa 1990.

Piaskowski S.M., Okręty Rzeczypospolitej Polskiej 1920–1946, New York 1981.

Puchalski Z., Dzieje polskich znaków zaszczytnych, Warszawa 2000.

Rudzki C., Polskie okręty podwodne 1926–1969, Warszawa 1985.

Stolarski R., Wroński M., Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino, Tarnowskie Góry 2001.

Zieliński J., Symbolika Polskiego Lotnictwa Wojskowego, Warszawa 2012.

                            View Vol. 46 No. 2 (2025)

Vol. 46 No. 2 (2025)

ISSN:
1427-7476
eISSN:
2957-1723

Data publikacji:
2026-03-31

Dział: Studia