Call for Papers: wydanie 4/2026 Betekintő – Rewolucja Węgierska 1956. Znaczenie i wpływ na kraje bloku sowieckiego i obozu socjalistycznego

Termin przyjmowania streszczeń: 30 czerwca 2026

Coroczne wydanie angielskie Betekintő (4/2026) będzie poświęcone Rewolucji Węgierskiej 1956. Jest to przypuszczalnie najważniejsze wydarzenie w najnowszej historii Węgier: każdy późniejszych system polityczny – reżim Kádára i politycy transformacji lat 1989–1990 – traktował je jako punkt odniesienia. W istocie, w obecnym, szybko zmieniającym się węgierskim dyskursie publicznym, rok 1956 znów nabrał znaczenia symbolicznego.

Podczas Rewolucji i w okresie represji, które nastąpiły po niej, światowej sławy filozofowie i pisarze, jak Hanna Arendt i Albert Camus, musieli zrewidować swoje uprzednie przekonania dotyczące władzy, społeczeństwa, i systemu komunistycznego. Rewolucja Węgierska 1956 wpłynęła również na francuską i włoską politykę wewnętrzną poprzez destabilizację tamtejszych partii komunistycznych. Podczas gdy znaczna liczba badań została przeprowadzona w odniesieniu do regionalnego wpływu i znaczenia rewolucji, nie ma dotąd porównawczego przeglądu jej konsekwencji w krajach bloku sowieckiego i obozu socjalistycznego.

Rok 1956 nie przyniósł bezpośredniej decydującej zmiany w tych krajach. Wszelako, należałoby zapytać, czy wydarzenia węgierskie wpłynęły na rozwój sytuacji społecznej, ton prasy, ideologię, i myślenie przywódców politycznych. Czy wypadki skłoniły władze do podjęcia działań przeciwko tym, którzy chcieli odpowiedzieć na wydarzenia na Węgrzech? Jakie było iunctim między wpływem Rewolucji Węgierskiej i regionalnymi, geopolitycznymi i ideologicznymi zmianami w tym czasie, m.in. dotyczącymi Układu Warszawskiego, XX Kongresu KPZR, procesu destalinizacji, kryzysu sueskiego.

Jest kwestią do rozważenia, czy Rewolucja Węgierska była rzeczywistym punktem odniesienia, lub znaczącym czynnikiem we współczesnym odbiorze społecznym i politycznym, czy też była wyłącznie pretekstem w kontekście wewnętrznych procesów, które już się toczyły. Jest również warte rozważenia, w jakim zakresie czasowym skutki Rewolucji Węgierskiej 1956 zademonstrowały się w każdym kraju, czy trwałość pamięci o rewolucji może być zmierzona w tygodniach, miesiącach, czy nawet latach lub dziesięcioleciach.

Czwarte wydanie Betekintő za 2026 r. ma na celu przyczynienie się do dyskursu naukowego przez włączenie doń nowych badań wytworzonych przez badaczy ÁBTL. Otwiera ono również łamy dla kolegów z instytucji należących do Europejskiej Sieci Instytucji Zarządzających Aktami Tajnych Służb.

W ramach tego CfP, Betekintő chciałoby przyczynić się do dalszego rozwoju szeroko-sięgającej wymiany poglądów. Redakcja oczekuje artykułów i recenzji związanych z tematem publikacji, biorących pod uwagę również zagadnienia związane ze służbami bezpieczeństwa, w celu ujęcia ich w tegorocznym wydaniu tematycznym, i dodania nowych perspektyw do dyskursu naukowego w tej materii.

Streszczenia o objętości do 300 słów (ca. 1500 znaków) należy przesyłać do 30 czerwca t.r. Maksymalna objętość artykułów to 40 tysięcy znaków (ze spacjami). Proszę o zwrócenie uwagi, że będą przyjmowane wyłącznie rękopisy przygotowane zgodnie z naszymi wytycznymi ws. aparatu (Chicago Manual of Style: Notes and Biography Style). Dla dalszej informacji zob. https://www.betekinto.hu/en/for_our_authors.

Termin składania streszczeń (CfA): 30 czerwca 2026.

Termin składania rękopisów: 30 listopada 2026.

Proszę przesyłać streszczenia i rękopisy na oficjalny adres email redakcji: betekinto@abtl.hu.

Péter István Pap, red. nacz. Betekintő