Język Polski
English
Deutsch
Français (France)
Italiano
Русский
Borders of Illusion: Italian Political Immigrants in Warsaw after World War II
Bartosz Gromko
https://orcid.org/0000-0001-9782-1494
Instytut Nauk Politycznych i Administracji Publicznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
BioBARTOSZ GROMKO (born 1986) PhD. in Political Sciences, Assistant Professor at the John Paul II Catholic University of Lublin Institute of Political Science and Public Administration. He was awarded scholarships by the Italian Ministry of Foreign Affairs and the National Academy for Academic Exchange. His research interests concern the perspective of the Italian Left on the social and economic realities of the Eastern Bloc. His main publications include “The events of 1968 in the Eastern Bloc and the Italian Left,” in: Unsettled 1968 in the Troubled Present. Revisiting the 50 Years of Discussions from East and Central Europe, A. Konarzewska, A. Nakai, M. Przeperski, eds. London, New York: Routledge, 2020; “Stan badań nad Włoską Partią Komunistyczną. Wyzwania i postulaty badawcze” [The State of Research on the Italian Communist Party: Challenges and Research Postulates], Pamięć i Sprawiedliwość no. 32 (2018); “Polityka Włoskiej Partii Komunistycznej wobec Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej oraz ruchów dysydenckich w Polsce w latach siedem-dziesiątych XX wieku” [The Policy of the Italian Communist Party Towards the Polish United Workers’ Party and Dissident Movements in Poland in the 1970s], in Studia z historii najnowszej Polski [Studies in the Contemporary History of Poland], R. Łatka, M. Szumiło, eds. Warsaw: Instytut Pamięci Narodowej, 2018.
Remembrance and Justice, Vol. 46 No. 2 (2025), pages: 235-256
Publication date: 2026-03-31
https://doi.org/10.48261/PIS254610
PDF (Język Polski)
Abstract
The aim of this study is to synthetically present the fates of several dozen Italian immigrants living in Poland during the Cold War. At the time, hundreds of members of the anti-fascist resistance were leaving Italy to evade its judiciary. They were being prosecuted for alleged and real crimes committed during the war and just after its end. A part of the migration were French people of Italian origin, who had lived previously in France. Most of them were members of the Italian Communist Party and the French Communist Party, and countries eastward of the emerging Iron Curtain were their escape route. They hoped to engage there in building of the new socialist system. Despite an initially positive attitude towards Poland, in most cases their stay resulted in deep disappointments, as well as conflicts with state authorities and security services.
Keywords
Włoska Partia Komunistyczna • Francuska Partia Komunistyczna • imigranci • migracja • zimna wojna • socjalizm • Włochy • Polska • Francja Italian Communist Party • French Communist Party • immigrants • migration • Cold War • socialism • Italy • Poland • France
References
Archivio Centrale dello Stato, Raporty włoskich służb.
Archivio Partito Comunista Italiano, Dokumenty Sekcji Zagranicznej Komitetu Centralnego Włoskiej Partii Komunistycznej (Sezione Esteri).
Archivio Storico Diplomatico, Teczki dotyczące relacji dyplomatycznych z Polską.
Archiwum Akt Nowych, Dokumenty Wydziału Zagranicznego KC PZPR.
Archiwum Dokumentacji Aktowej, Ośrodek Dokumentacji i Zbiorów Programowych TVP SA, Teczki personalne.
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Teczki personalne.
Open Society Archives, Raporty Radia Wolna Europa.
„Corriere della Sera”, 10 VI 1949; 10 XII 1952; 28–29 XII 1963.
Bertelli P.O., Praga, radio clandestina, Milano 2008.
Dokumenty do dziejów RRL. Wywiad polski w roku 1949. Sprawozdanie z działalności, red. A. Paczkowski, Warszawa 2009.
Woroszylski W., Dzienniki 1983–1987, Warszawa 2018.
Berardi L., Radiocronache. Storie delle emittenti italofone d’Oltrecortina, Novate Milanese 2022.
Berlière J.M., Liaigre F., Camarade, la lutte continue! De la Résistance à l’espionnage communiste, Paris 2015.
Cavalleri G., Ombre sul lago. I drammatici eventi del Lario nella primavera-estate 1945, Varese 2007.
Cooke P., From Partisan to Party Cadre. The Education of Italian Political Emigrants In Czechoslovakia, „Italian Studies” 2006, t. 61, nr 1.
Cooke P., „Oggi in Italia”. The Voice of Truth and Peace in Cold War Italy, „Modern Italy” 2007, t. 12, nr 2.
Cooke P., Red Spring. Italian Political Emigration to Czechoslovakia, „The Journal of Modern History” 2012, t. 84, nr 4.
Gromko B., Wstęp do badań nad włoską emigracją polityczną w Polsce po II wojnie światowej. Wybrane biogramy [w:] Studia z historii najnowszej Polski, t. 3, red. S. Szyc, Warszawa 2021.
Martini F., Controvento. La vera storia di Bettino Craxi, Soveria Mannelli 2020.
PRL a wojna domowa w Grecji, red. M. Semczyszyn, Warszawa 2016.
Syrnyk J., Rozpracowanie środowiska greckiego i macedońskiego na Dolnym Śląsku przez organa bezpieczeństwa w latach 1949–1989 [w:] Aparat bezpieczeństwa Polski Ludowej wobec mniejszości narodowych i etnicznych oraz cudzoziemców 1944–1989, red. J. Syrnyk, Warszawa 2009.
Turi R., Storia segreta del PCI. Dai partigiani al caso Moro, Soveria Mannelli 2013.
Wojecki M., Uchodźcy polityczni z Grecji w Polsce, 1948–1975, Jelenia Góra 1989.
https://www.centrumreport.com, dostęp: 15 XII 2021 r.
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Most read articles by the same author(s)
- Bartosz Gromko, The State of Research on the Italian Communist Party. Research Challenges and Postulates , Remembrance and Justice: Vol. 32 No. 2 (2018)
