Język Polski
English
The Women’s Auxiliary Service (1940–1947) in the Photographic Collections of the IPN Digital Archive
Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
https://orcid.org/0000-0002-9636-3185
Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie
Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej, No. 17 (2024), pages: 29-46
Publication date: 2024-12-30
https://doi.org/10.48261/PAIPN241703
PDF (Język Polski)
Abstract
The Women’s Auxiliary Service was a female volunteer formation operating within the structures of the Polish Armed Forces (PSZ) in the West. It was formed in the autumn of 1941 within the PSZ in the USSR. Volunteers travelled the entire combat route with Gen. Władysław Anders’ army. They served in hospitals, operated canteens and clubrooms, ran offices, warehouses, kitchens, and laundries, as well as supporting the soldiers of the II Polish Corps in battles in Italy, including the Battle of Monte Cassino. After the end of hostilities, they were relocated with the II Polish Corps to the British Isles. The process of decommissioning the unit – as with all PSZ units – began in 1947. The multimedia module in the IPN Digital Archive contains a photographic collection on the PSK consisting of 146 images. Some of these come from the collections of private individuals and others from the repositories of various institutions and organisations. They show the activities, nature of the service, training, and the daily life of the female volunteers. The photographs are an important addition to the file documentation, most of which is held at the Polish Institute and General Sikorski Museum in London.
Keywords
Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie • Pomocnicza Służba Kobiet • Pomocnicza Wojskowa Służba Kobiet • płk Maria Leśniakowa • Środkowy Wschód • zbiór fotograficzny • Cyfrowe Archiwum • Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie Polish Armed Forces in the West • Women’s Auxiliary Service (Pomocnicza Służba Kobiet) • Women’s Auxiliary Army Service (Pomocnicza Wojskowa Służba Kobiet) • Col. Maria Leśniakowa • Middle East • Digital Archive (Cyfrowe Archiwum) • Polish Institute and General Sikorski Museum in London
References
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie: 053/165, t. 4, 20.
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie: 2602/1584, t. 1–3; 3146/46; 3146/83; 3146/84; 3785/9.
Bobińska A., Pomocnicza Wojskowa Służba Kobiet 2 Korpusu 1941–1945, Warszawa 1999.
Car E.M., Pomocnicza Wojskowa Służba Kobiet w Polskich Siłach Zbrojnych poza krajem w II wojnie światowej [w:] Służba Polek na frontach II wojny światowej. Materiały sesji popularnonaukowej w Toruniu w dniach 16–17 listopada 1996 roku, cz. 2, red. E. Zawacka, Toruń 1998.
Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie: Akta 2. Korpusu Polskiego. Inspektorat PWSK: A.XI.59, t. 2–3; Akta Armii Polskiej na Wschodzie. Inspektorat PWSK: A.VIII.24, t. 5; Akta Naczelnych Władz Wojskowych PSZ. Komenda Główna PWSK: A.XII.14, t. 2–3, 10; Akta Oddziału I Dowództwa PSZ w ZSRS: A.VII.1, t. 6, 6a; Baranowska J., Historia PSK: Kol. 609/4.
Kierski K.A., Pierwszy rozkaz organizacyjny Pomocniczej Służby Kobiet wydany w Buzułuku 6 I 1942 r. przez gen. Władysława Andersa, „Meritum” 2013, t. 5.
Kospath-Pawłowski E., Kobiety-żołnierze w Wojsku Polskim podczas II wojny światowej, „Szkice Podlaskie” 1998, t. 6.
Marcinkiewicz-Kaczmarczyk A., Pomocnicza Służba Kobiet w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie (1940–1946). Aktualny stan badań i charakterystyka archiwaliów [w:] Badania historii kobiet polskich na tle porównawczym. Kierunki, problematyka, perspektywy, red. M. Dajnowicz, A. Miodowski, Białystok 2021.
Markert A.E., Polsce wierna. Władysława Piechowska 1900–1987. Żołnierz i twórczyni kobiecych organizacji wojskowych, Pruszków 2003.
„Ochotniczka” 1943, nr 2.
„Ochotniczka” 1944, nr 3–5.
„Ochotniczka” 1946, nr 9.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 14 grudnia 1942 r. dotyczące zaciągu kobiet do służby pomocniczej (Dz.U. 1942, nr 11, cz. 1, poz. 25).
Studium Polski Podziemnej w Londynie: Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 października 1943 r. o ochotniczej służbie kobiet: A 309.
Wojtowicz K., Służba Polek w wojsku w Wielkiej Brytanii [w:] Służba Polek na frontach II wojny światowej. Materiały sesji popularnonaukowej w Toruniu w dniach 16–17 listopada 1996 roku, cz. 2, red. E. Zawacka, Toruń 1998.
License
Copyright (c) 2024 Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode.pl
Most read articles by the same author(s)
- Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk, Polskie podziemie niepodległościowe w statystykach organów bezpieczeństwa państwa w latach 1949–1955 , Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej: No. 12 (2019)
- Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk, W imię przyszłości Partii. Procesy o łamanie tzw. praworządności socjalistycznej 1956–1957. Dokumenty, red. Marcin Zaborski, Warszawa 2019, s. 456. , Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej: No. 14 (2021)
- Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk, Archiwalia wytworzone przez Ligę Kobiet Polskich działającą w warszawskich organach UB, SB i MO przechowywane w Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie , Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej: No. 9 (2016)
- Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk, Ogólna charakterystyka archiwaliów dotyczących Polskiego Państwa Podziemnego przechowywanych w IPN , Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej: No. 6 (2013)
- Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk, Akta Zarządu II Sztabu Generalnego WP z lat 1944–1956 w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie , Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej: No. 7 (2014)
