Przykłady cenzury w „Głosie Olsztyńskim” w latach 1951–1956. Konteksty
Komunizm: System - Ludzie - Dokumentacja, № 14 (2025), ##plugins.themes.libcom.pages##: 368-390
##plugins.themes.libcom.datepubl##: 2025-12-31
https://doi.org/10.48261/2299.890X.14.2025.14
Анотація
W roku 1951 zaczął się ukazywać „Głos Olsztyński”, organ prasowy Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Olsztynie. Cenzurowaniem dziennika w latach 1951–1956 – czyli w okresie od powstania gazety do październikowej odwilży, kiedy to rola cenzury uległa pewnej korekcie – zajmowało się kilkunastu pracowników Wojewódzkiego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk w Olsztynie. Celem artykułu jest wyjaśnienie, jakie wyzwania stawiał przed cenzorami stalinizm, w jakie teksty ingerowano i jaki był stopień tych ingerencji, co czytelnik zobaczył po zmianach, a czego nie mógł widzieć, oraz ukazanie kontekstu politycznego pisanych tekstów.
Посилання
Archiwum Państwowe w Olsztynie, Wojewódzki Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk w Olsztynie, 613/10–613/15.
III Plenum Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Warszawa 1949.
Cenzura na Warmii i Mazurach w latach 1945–1956. Sprawozdania Wojewódzkiego Urzędu Informacji i Propagandy w Olsztynie (1945–1947), red. E. Kossewska, Warszawa 2005.
„Bez Wierszówki” 2012.
„Głos Olsztyński” 1951, 1956.
„Trybuna Ludu” 1950.
„Życie Warszawy” 1949.
Anculewicz A., Nadzór partyjny nad „Głosem Olsztyńskim” w latach 1951–1956, „Media, Kultura, Komunikacja Społeczna” 2006, nr 2.
Fiedorczyk P., Komisja specjalna do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym 1945–1954, Białystok 2002.
Gogol B., Przełom czy kontynuacja? Cenzura w obliczu polskiego października 1956, cz. 1, „Colloquium” 2016, nr 4.
Jaskulski T., Wymuszona przyjaźń. Stosunki państwowe NRD–PRL, „Mówią Wieki” 2016, nr 11.
Kajetanowicz K., Koncepcje i plany rozwoju wojsk obrony terytorialnej w Polsce po 1945 roku, „Ante Portas. Studia nad bezpieczeństwem” 2016, nr 2.
Kamińska-Chełminiak K., Cenzura w Polsce 1944–1960. Organizacja, kadry, metody pracy, Warszawa 2019.
Łukaszewicz B., Prasa Warmii i Mazur w latach 1945–1989, Olsztyn 1991.
Mętrak K., Odbudowa kościołów Warszawy jako przedmiot relacji między państwem a Kościołem. Wybrane zagadnienia (1945–1968), „Almanach Warszawy” 2020, t. 14. Mielczarek T., Uwarunkowania prawne funkcjonowania cenzury w PRL, „Rocznik Prasoznawczy” 2010, nr 4.
Miłosz J., Aparat wyznaniowy wobec świadków Jehowy i ich delegalizacja 1948–1956 [w:] Urząd do spraw Wyznań. Struktury, działalność, ludzie, t. 2: Struktury administracji wyznaniowej i pierwsze lata działalności Urzędu ds. Wyznań w Polsce ludowej (1945–1956), red. R. Łatka, Warszawa 2021.
Misiło E., Wojewódzki Urząd Informacji i Propagandy w Olsztynie, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1981, nr 1.
Pasko A., Wyścig Pokoju – kontrowersyjne dziedzictwo [w:] Dziedzictwo komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej, red. J. Sadowska, Białystok 2008.
Persak K., Kryzys stosunków polsko-radzieckich w 1956 roku, „Polska 1944/45–1989. Studia i materiały” 1997, nr 3.
Romański M., O sabotażu i dywersji w świetle polskiego ustawodawstwa po 1944 roku, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2013, t. 65.
Romek Z., Cenzura jako narzędzie sprawowania władzy w PRL, „Biuletyn IPN” 2022, nr 7–8.
Trembicka K., Kategoria wroga w komunistycznej Polsce w latach 1956–1989, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K. Politologia” 2014, t. 21, nr 2.
Wawryszuk P., Stosunki polsko-jugosłowiańskie w latach 1945–1971, Warszawa 2019.
Weber P.F., RFN–NRD–PRL (1950–1972). Normalizacja polsko-niemiecka jako „ménage à trois”, „Przegląd Zachodni” 2009, nr 4.
Cieślik A., Warszawski „event” komunistów świata, https://przystanekhistoria.pl/pa2/teksty/96631,Warszawski-event-komunistow-swiata.html, dostęp 10 X 2024 r.
Lewkowicz A., Apel sztokholmski, https://www.strefa.se/2024/06/09/apel-sztokholmski/, dostęp 12 X 2024 r.
Nadolska A., Niech się święci… Bydgoszcz w PRL-u, https://muzeum.bydgoszcz.pl/wystawy/niech-sie-swieci-bydgoszcz-w-prl-u-2/, dostęp 14 II 2025 r.
Piotrowski M., Najstarsze kaski w Polsce, https://www.auto-swiat.pl/wiadomosci/motocykle/najstarsze-kaski-w-polsce/5yhfvf1, dostęp 18 II 2025 r.
Tadeusz Ostaszewski, http://leksykonkultury.ceik.eu/index.php/Tadeusz_Ostaszewski, dostęp 16 VI 2025 r.
Żerko S., 23 sierpnia 1953: rząd PRL rezygnuje z reparacji od Niemiec, „Polska – Niemcy – Historia” (Instytut Zachodni im. Zygmunta Wojciechowskiego) 2020, nr 29, https://www.iz.poznan.pl/plik,pobierz,5247,790a709c11573f43f32de8a67dc31610/23%20sierpnia%201953%20rzad%20PRL%20rezygnuje%20z%20reparacji%20od%20Niemiec.pdf, dostęp 10 X 2015 r.
Ліцензія
Авторське право (c) 2025 Komunizm: System - Ludzie - Dokumentacja

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Język Polski
English
Русский
Italiano
Français (France)
Deutsch
Українська
Čeština
PDF (Język Polski)
