Is a New Critical Perspective of the German Occupation in Poland Needed? Reflections 55 Years after the Publication of Czesław Madajczyk’s Study
Remembrance and Justice, Vol. 45 No. 1 (2025), pages: 13-31
Publication date: 2025-10-15
https://doi.org/10.48261/PIS254501
Abstract
The article discusses the place held in Polish historiography by the first scholarly historical synthesis of the German occupation of Poland during World War II, published in 1970, written by Czesław Madajczyk. The author examines the background of the book's publication, which was prepared during the peak of the anti-Semitic campaign in Polish People’s Republic, after so-called “March events” of 1968. The article also explores the reasons behind the startling and long-standing popularity of Madajczyk’s work. Additionally, the author points out the current need for a new synthesis of Poland’s history during World War II, explaining why such an undertaking is important today.
References
Behr V., Powojenna historiografia polska jako pole walki. Studium z socjologii wiedzy i polityki, Warszawa 2021.
Broszat M., Nationalsozialistische Polenpolitik 1939–1945, Stuttgart 1961.
Drozdowski M.M., Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce, „Dzieje Najnowsze” 1971, nr 4.
Grabski A.F., Dzieje historiografii, Poznań 2003.
Hułas M., Madajczyk Czesław (1921–2008), https://ihpan.edu.pl/zmarli/czeslaw-madajczyk-1921-2008, dostęp 5 stycznia 2025 r.
Kaute W., Synteza dziejów Polski Michała Bobrzyńskiego, Katowice 1993.
„Kultura” 1971, nr 39.
Łuczak C., Polityka ludnościowa i ekonomiczna hitlerowskich Niemiec w okupowanej Polsce, Poznań 1979.
Łuczak C., Polska i Polacy w drugiej wojnie światowej, Poznań 1993.
Łuczak C., [ rec.] Czesław Madajczyk, „Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce”, „Przegląd Historyczny” 1971, nr 2.
Madajczyk C., Die Okkupationspolitik Nazideutschlands in Polen 1939–1945, Berlin–Köln 1988.
Madajczyk C., Generalna Gubernia w planach hitlerowskich. Studia, Warszawa 1961.
Madajczyk C., Nazistowska polityka w Polsce okupowanej, „Kwartalnik Historyczny” 1963, nr 2.
Madajczyk C., Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce, t. 1–2, Warszawa 1970.
Madajczyk P., Echa roku 1968 – warszawskie środowisko historyków i badania nad II wojną światową, „Rocznik Polsko-Niemiecki” 2010, nr 1.
Mańkowski Z., [rec.] Czesław Łuczak, „Polityka ludnościowa i ekonomiczna hitlerowskich Niemiec w okupowanej Polsce”, Poznań 1979, „Rocznik Lubelski” 1980, nr 22.
Mańkowski Z., [rec.] Czesław Madajczyk, „Generalna Gubernia w planach hitlerowskich. Studia”, Warszawa 1961, PWN, 220 s., „Rocznik Lubelski” 1962, nr 5.
Moszczeńska W., Metodologii historii zarys krytyczny, Warszawa 1977. Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945) w historiografii polskiej i niemieckiej (dyskusja), „Pamięć i Sprawiedliwość” 2009, nr 1.
Pobóg-Malinowski W., Najnowsza historia polityczna Polski 1864–1945, t. 3 (t. 2, cz. 2): Okres 1939–1945, Londyn 1960.
Rutkowski T.P., Nauki historyczne w Polsce 1944–1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa 2007.
Serejski M.H., O problemie syntez dziejowych w Polsce porozbiorowej: na marginesie monografii Marii Wierzbickiej, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 1975, nr 3–4.
Survey of International Affairs, 1939–1946: Hitler’s Europe, red. A. Toynbee , V.M. Toynbee, t. 1–2, London 1954.
Thamer H.U., Das Dritte Reich. Interpretationen, Kontroversen und Probleme des aktuellen Forschungsstandes [w:] Deutschland 1933–1945. Neue Studien zur nationalsozialistischen Herrschaft, red. K.D. Bracher, M. Funke, H.A. Jacobsen, Bonn 1992.
Wapiński R., Czesław Madajczyk (1921–2008), „Nauka” 2008, nr 2.
Истoрия Великoй oтечественнoй вoйны Сoветскoгo Сoюза, 1941–1945, т. 1: Пoдгoтoвка и развязывание вoйны империялистическими державами, Москва 1960.
License
Copyright (c) 2025 Remembrance and Justice

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Most read articles by the same author(s)
- Andrzej Gąsiorowski, Ryszard Kaczmarek, Sebastian Piątkowski, Klaus Ziemer, [Dyskusja] Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945) w historiografii polskiej i niemieckiej , Remembrance and Justice: Vol. 14 No. 1 (2009)
- Ryszard Kaczmarek, Collaboration in the Territories Incorporated into the Third Reich , Remembrance and Justice: Vol. 12 No. 1 (2008)
- Ryszard Kaczmarek, German nationality policy in Upper Silesia (1939–1945) , Remembrance and Justice: Vol. 6 No. 2 (2004)
Język Polski
English
Deutsch
Français (France)
Italiano
Русский
PDF (Język Polski)
