The Bonds That Cannot Be Torn Apart: Discussions in the Party Organization in Department III of the Ministry of Internal Affairs During Post-Stalinist Reckonings and the Antisemitic Purges of 1968
Komunizm: system-ludzie-dokumentacja, No. 13 (2024), pages: 446-475
Publication date: 2024-12-23
https://doi.org/10.48261/2299.890X.13.2024.16
Abstract
The Security Service (Służba Bezpieczeństwa, SB) was the political police of the Polish People’s Republic, and the majority of its officers were Communist Party members. In the beginning of its existence – after the October 1956 political upheaval – the SB was the direct successor of the stalinist Security Office’s (Urząd Bezpieczeństwa, UB) legacy. During several subsequent years, in the party organization existing in the Ministry of Internal Affairs, and particularly in its Department III, factional struggles were fought between ‘dogmatists’ and supporters of change in the ministry. These became the most lively meetings of this party organization – but after the top-down silencing of disputes by the ministry’s leadership, routine returned with its rhythm being measured by training, lectures and periodic reports. The next period of renewed ‘agitation’ did not come until the antisemitic purges of 1967–1968, when it turned out that the “dogmatists” had not been completely silenced, and indeed the situation once again proved ripe for personal machinations, during which ardent ideological declarations were not of insignificant importance.
References
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w Warszawie 1954–1990, 01790/58, 01790/60, 01790/61, 01790/63, 01790/65, 01790/70, 01790/71, 01790/72, 01790/73, 01790/75.
Uchwała IX Plenum KC PZPR o sytuacji i najważniejszych zadaniach partii, „Nowe Drogi” 1957, nr 6.
Dziuba A., Czas przełomu. Destalinizacja, rok 1956 i koniec odwilży w województwie stalinogrodzkim/katowickim (1953–1961), t. 3: „Nowa linia” na czasy po odwilży (1957–1961), Katowice–Warszawa 2023.
Dudek A., Paczkowski A., Polska [w:] Czekiści. Organy bezpieczeństwa w europejskich krajach bloku sowieckiego 1944–1989, Warszawa 2010.
Eisler J., Marzec 1968, Warszawa 1991.
Eisler J., Polski rok 1968, Warszawa 2006.
Kolář P., Poststalinizm. Ideologia i utopia epoki, tłum. J. Górny, Warszawa 2022.
Kutkowski A., Polskie rehabilitacje. Wybrane zagadnienia polityki karnej władz PRL w latach 1953–1957, Lublin–Radom 2021.
Leksykon bezpieki 1944–1956. Kadra kierownicza aparatu bezpieczeństwa, t. 1–3, red. W. Bagieński, M. Dźwigał, Warszawa 2020–2022.
Lesiakowski K., Mieczysław Moczar „Mietek”. Biografia polityczna, Warszawa 1998.
Lewickyj B., Terror i rewolucja, Paryż 1965.
Madej M., SB uprzejmie donosi… Służba Bezpieczeństwa jako filtr zasileń informacyjnych systemu politycznego PRL w latach 1956–1970. Przykład województwa wrocławskiego, Wrocław 2014.
Maksimiuk D., Problem rehabilitacji w latach 1956–1957, „Miscellanea Historico-Iuridica” 2009, t. 8.
Oblicza Marca 1968, red. K. Rokicki, S. Stępień, Warszawa 2004.
Osęka P., Syjoniści, inspiratorzy, wichrzyciele. Obraz wroga w propagandzie marca 1968, Warszawa 1999.
Osęka P., Zaremba M., Wojna po wojnie, czyli polskie reperkusje wojny sześciodniowej, „Polska 1944/45–1989. Studia i materiały” 1999, t. 4.
Paczkowski A., PZPR a aparat bezpieczeństwa. Zarys problemu [w:] PZPR jako machina władzy, red. D. Stola, K. Persak, Warszawa 2012.
Piotrowski M., Ludzie bezpieki w walce z narodem i Kościołem, Lublin 2000.
Rokicki K., Listy i skargi na działalność MSW w latach sześćdziesiątych, siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku w analizach Biura Skarg i Listów MSW, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2013, nr 12.
Siemiątkowski S., Wywiad a władza. Wywiad cywilny w systemie sprawowania władzy politycznej PRL, Warszawa 2009.
Spałek R., Komuniści przeciwko komunistom. Poszukiwanie wroga wewnętrznego w kierownictwie partii komunistycznej w Polsce w latach 1948–1956, Warszawa 2014.
Stola D., Kampania antysyjonistyczna w Polsce 1967–1968, Warszawa 2000.
Szumiło M., Roman Zambrowski 1909–1977. Studium z dziejów elity komunistycznej w Polsce, Warszawa 2014.
Terlecki R., Miecz i tarcza komunizmu. Historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944–1990, Kraków 2007.
Władza w PRL. Ludzie i mechanizmy, red. K. Rokicki, R. Spałek, Warszawa 2011.
„Zwyczajny” resort. Studia o aparacie bezpieczeństwa 1944–1956, red. K. Krajewski, T. Łabuszewski, Warszawa 2005.
License
Copyright (c) 2024 Komunizm: system-ludzie-dokumentacja

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Język Polski
English
Русский
Italiano
Français (France)
Deutsch
Українська
Čeština
PDF (Język Polski)
