Nr 7 (2025)

ISSN:
2658-1566

eISSN:
2957-1715
Dział: BOOKS

Tomasz Kozłowski, Koniec imperium MSW. Transformacja organów bezpieczeństwa państwa 1989–1990, Warsaw: Instytut Pamięci Narodowej, 2019. An Overview

Institute of National Remembrance Review, Nr 7 (2025), strony: 193-215

Data publikacji: 2025-12-31

https://doi.org/10.48261/INRR250705

Abstrakt

The book under review here, Koniec imperium MSW. Transformacja organów bezpieczeństwa państwa 1989–1990 by Tomasz Kozłowski, is the first book-length publication devoted entirely to the transformation within the Polish apparatus of internal affairs during 1989–1990. It covers the background, course and results of that process. The author offers a critical verification of popular ideas about the transition from the Security Service (SB) and the Citizens’ Militia (MO) to the Office of State Protection (UOP) and the Police. The publication features little-known or previously unavailable historical sources. The book has a major significance for understanding not just the premises and mechanisms of reorganisation in the interior apparatus, but also the mechanisms of transformation in Poland as a whole.


Institute of National Remembrance Archives, Branch in Wrocław, 09/140; 373/1.

“Nie zmieniamy koloru lisa. Z por. Rafałem Hoffmanem, rzecznikiem prasowym Wojewódzkiego Komitetu Założycielskiego NSZZ Funkcjonariuszy MO w Opolu, rozmawia Witold Żurawicki.” Trybuna Opolska, 26 February 1990.

“O jawność w resorcie.” Trybuna Opolska, 13–14 January 1990, pp. 1–2.

Służba Bezpieczeństwa wobec przemian politycznych w latach 1988–1990. Region łódzki, ed. Sebastian Pilarski. Łódź: Instytut Pamięci Narodowej, 2009.

Michnik, Adam. “Wasz Prezydent, Nasz Premier.” Gazeta Wyborcza, 40, 3 June 1989, p. 1.

Bereszyński, Zbigniew. Komunistyczny aparat bezpieczeństwa i ludność niemiecka na Górnym Śląsku w latach 1945–1990. Opole–Gliwice: Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, 2017.

Bereszyński, Zbigniew. NSZZ „Solidarność” i rewolucja solidarnościowa na Śląsku Opolskim 1980–1990. Vol. 2. Od stanu wojennego do zmian ustrojowych w kraju. Opole: Instytut Pamięci Narodowej, 2014.

Bereszyński, Zbigniew. “Okrągły stół i zmiany w postawie SB wobec „Solidarności”. Uwagi na marginesie publikacji Służba Bezpieczeństwa wobec przemian politycznych w latach 1988–1990. Region łódzki.” Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944–1989 1, nos. 8–9 (2011): 589–592. https://czasopisma.ipn.gov.pl/index.php/arpl/article/view/1405.

Bereszyński, Zbigniew. “Służba Bezpieczeństwa i środowiska naukowe. Wzajemne relacje ludzi nauki z aparatem represji na przykładzie Opola.” Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944–1989 1 (12) (2014): 225–270. https://czasopisma.ipn.gov.pl/index.php/arpl/article/view/1503.

Borysiuk, Piotr. “Kwestia likwidacji Biura do walki z Przestępstwami Gospodarczymi Komendy Głównej Milicji Obywatelskiej w okresie 1989–1990.” Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944–1989 20 (2022): 582–620. DOI: https://doi.org/10.48261/arprl222019.

Dudek, Antoni. Reglamentowana rewolucja. Rozkład dyktatury komunistycznej w Polsce 1988–1990. Cracow: Arcana, 2004.

Górniak, Z., Olszewski, M. “Czy milicja się zbiesiła? Protest w Brzegu.” Trybuna Opolska, 20 February 1990.

Górniak, Z., Olszewski M. “Solidarność w kolorze blue.” Trybuna Opolska, 20 February 1990.

Hoc, Stanisław. “Geneza ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa.” Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wydanie specjalne. Z okazji 80. rocznicy urodzin Krzysztofa Kozłowskiego, pierwszego Szefa Urzędu Ochrony Państwa 2011: 99–110. https://abw.gov.pl/download.php?s=18&id=3402.

Kozłowski, Tomasz. Koniec imperium MSW. Transformacja organów bezpieczeństwa państwa 1989–1990. Warsaw: Instytut Pamięci Narodowej, 2019.

Leśkiewicz, Rafał “Formalnoprawne aspekty powstania Urzędu Ochrony Państwa.” In Urząd Ochrony Państwa 1990–2002, ed. Zbigniew Nawrocki. Warsaw, 2015.

Leśkiewicz, Rafał. “Od Służby Bezpieczeństwa do Urzędu Ochrony Państwa.” Dzieje Najnowsze 1, no. 48 (2016): 165–188. https://dn-ihpan.edu.pl/images/DN2016-48-1/WA303_78601_A507-DN-R-48-1_Leskiewicz.pdf.

Mordaszewski, Kazimierz. “Proces kształtowania służb specjalnych w systemie prawnym Rzeczypospolitej Polskiej.” Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1 (2009): 16–22. https://abw.gov.pl/download.php?s=18&id=3375.

Pleskot, Patryk. W cieniu centrali. Struktury pionu SB Komendy Stołecznej MO i Stołecznego Urzędu Spraw Wewnętrznych w latach 1975–1990. Warsaw: Instytut Pamięci Narodowej, 2018.

Przeperski, Michał. “Rec.: Tomasz Kozłowski, Koniec imperium MSW. Transformacja organów bezpieczeństwa państwa 1989–1990, Warsaw 2019, 328 pp.” Komunizm: System–Ludzie–Dokumentacja 8 (2019): 257–262. https://czasopisma.ipn.gov.pl/index.php/k/article/view/1261.

Widacki, Jan. “Prehistoria UOP.” Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wydanie specjalne. 20-lecie UOP/ABW 2010: 18–23. https://abw.gov.pl/download.php?s=18&id=3401.

Licencja

Prawa autorskie (c) 2025 Institute of National Remembrance Review

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0

Bereszyński, Z. (2025). Tomasz Kozłowski, Koniec imperium MSW. Transformacja organów bezpieczeństwa państwa 1989–1990, Warsaw: Instytut Pamięci Narodowej, 2019. An Overview. Institute of National Remembrance Review, (7), 193–215. https://doi.org/10.48261/INRR250705

Statystyki

Liczba pobrań PDF

Download data is not yet available.

Udostępnij


Nr 7 (2025)

ISSN:
2658-1566
eISSN:
2957-1715

Data publikacji:
2026-03-31

Dział: BOOKS