Język Polski
English
Odpowiedzialność karna nazistowskich denuncjatorów w powojennych Niemczech i Austrii oraz pojęcie pomocnictwa do zbrodni sądowej według prawa polskiego
Witold Kulesza
https://orcid.org/0000-0003-2593-6801
Uniwersytet Łódzki
Jan Kulesza
https://orcid.org/0000-0002-0574-9120
Uniwersytet Łódzki
Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej, Tom 18 (2025), strony: 471-502
Data publikacji: 2025-12-30
https://doi.org/10.48261/PAIPN251816
PDF
Abstrakt
Artykuł zawiera analizę historycznoprawną zagadnienia odpowiedzialności prawnej za denuncjacje – ważnego z punktu widzenia rozliczenia zarówno systemu nazistowskiego, jak i komunistycznego. Konfidenci stanowili bowiem jeden z fundamentów aparatu represji w państwach totalitarnych. Dla policji politycznej III Rzeszy okazali się najskuteczniejszym narzędziem do rozpoznania i likwidacji działalności antynazistowskiej osób i środowisk. Wspomniane zagadnienie zostało rozpatrzone z punktu widzenia współudziału konfidentów totalitarnego aparatu represji w zbrodni sądowej, przy założeniu, że warunkiem ich odpowiedzialności jest przewidywanie szkodliwego skutku dokonanego czynu (donosu). W artykule ukazano nie tylko relacje zachodzące pomiędzy zachowaniem delatora a sądowym bezprawiem, którego ofiarą stawała się zadenuncjowana osoba, jak i przyjęte w tej kwestii rozwiązania prawnokarne, lecz także praktykę sądowego ścigania denuncjatorów na przykładzie działań wymiaru sprawiedliwości w Niemczech i Austrii.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode.pl
Inne teksty tego samego autora
- Witold Kulesza, Jan Kulesza, Problem odpowiedzialności prawnokarnej denuncjatorów do Stasi po zjednoczeniu Niemiec , Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej: Nr 17 (2024)
