Biskup Pavol Hnilica w oczach Państwowej Służby Bezpieczeństwa (Štátnej bezpečnosti) - Katrebová Blehová, Beáta (Pamięć i Sprawiedliwość, 2021)
Działalność wyświęconego potajemnie bp. Pawła Hnilicy w słowackiej wspólnocie emigracyjnej w wolnym świecie na rzecz Kościoła prześladowanego za żelazną kurtyną, jego znaczącą pozycję w stosunku do Stolicy Apostolskiej za pontyfikatów Pawła VI i Jana Pawła II oraz jego liczne kontakty ze Słowacją za żelazną kurtyną stały się przedmiotem inwigilacji czechosłowackiej Służby Bezpieczeństwa Państwowego (ŠtB) przez cały czas rządów komunistycznego reżimu totalitarnego. Zainteresowanie bezpieczeństwa państwa działalnością bp. Hnilicy było największe w latach sześćdziesiątych, zwłaszcza w odniesieniu do Soboru Watykańskiego II i nadzwyczajnych relacji biskupa z papieżem Pawłem VI. W latach 1964–1974 ŠtB szczegółowo monitorowała jego działalność; zachowała się sprawa o krypt. „Metody”, którą można znaleźć w Instytucie Studiów Archiwum Służb Bezpieczeństwa w Pradze. Niniejsze opracowanie ma na celu przeanalizowanie, na podstawie dostępnych akt ŠtB, zainteresowania reżimu komunistycznego bp. Hnilicą, który przebywał na wygnaniu nieprzerwanie od 1951 do 1989 r. i nie mógł podróżować do Czechosłowacji; rozpoznanie informacji zebranych przez tę służbę; a także analizę – na tym przykładzie – udokumentowania radykalnie wrogiego stosunku reżimu do bp. Hnilicy, słowackich wygnańców katolickich w ogóle, a wreszcie do Kościoła rzymskokatolickiego.