Zmiany w przepisach dotyczących udostępniania badaczom i publicystom akt z zasobu Instytutu Pamięci Narodowej w latach 2000–2017 - Dyrcz, Rafał (Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej, 2023)
Zapewnienie badaczom i publicystom dostępu do materiałów archiwalnych przechowywanych w Instytucie Pamięci Narodowej zrealizowano określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wolność słowa oraz wolność badań naukowych i ogłaszania ich wyników. Dostęp do materiałów archiwalnych został zagwarantowany badaczom już w pierwotnym brzmieniu Ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej. Zebrane przez IPN archiwalia mogą być wykorzystywane przez organy władzy publicznej oraz inne instytucje, organizacje i osoby do prowadzenia badań naukowych w niezbędnym zakresie i z poszanowaniem praw osób inwigilowanych przez komunistyczne organy bezpieczeństwa oraz osób trzecich. Przepisy dotyczące udostępniania przez Instytut archiwaliów badaczom i publicystom stwarzały wiele problemów interpretacyjnych i stały się przedmiotem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Skutkiem wyroku Trybunału z października 2006 r. było okresowe utrudnienie dostępu do dokumentów dla publicystów. Natomiast wyrok z maja 2007 r. umożliwił dostęp do archiwaliów zarówno badaczom, jak i publicystom aż do sierpnia tego roku, kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy. Obowiązujące obecnie przepisy, zapewniające badaczom i publicystom niemal nieograniczony dostęp do zbiorów Instytutu Pamięci Narodowej, zostały określone w 2007 r. i następnie rozszerzone w 2010 r.