Obraz „wroga” na zajęciach szkolenia partyjnego w okresie stalinowskim (1948–1956) - Drabik, Sebastian (Komunizm: System - Ludzie - Dokumentacja, 2025)
Szkolenie partyjne w okresie 1948–1956 było jednym z najważniejszych instrumentów indoktrynacji ideologicznej członków PZPR. Szczególne znaczenie miał obraz „wroga” przekazywany w czasie zajęć szkoleniowych. O tym, kto lub co jest wrogie, decydowały władze partii. Opierano się na wzorach sowieckich, a zwłaszcza na treściach zawartych w „Historii Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików). Krótki kurs" autorstwa Józefa Stalina. W związku z tym za wrogów „władzy ludowej” i partii uważano zarówno indywidualnych przeciwników politycznych, jak i całe grupy społeczne (duchowieństwo, zamożniejsi chłopi, bogaci mieszczanie itp.). Starano się zdehumanizować przeciwników partii komunistycznej i posługiwano się w tym celu partyjną nowomową. Choć nominalnie szkoleniem objęto większość członków PZPR, to jego poziom i stan organizacyjny pozostawały na niskim poziomie. Propagowanie koncepcji „wroga” służyło utrwaleniu władzy komunistycznej. W 1956 r. zmieniły się pewne elementy szkolenia, ale nadal koncepcja „wroga” odgrywała ważną rolę.