„Wróg klasowy i podżegacz wojenny” – represje wobec osób uznanych za „kułaków” w dobie kolektywizacji wsi na Pomorzu Środkowym w latach 1948–1956 - Czarnecki, Adam (Komunizm: System - Ludzie - Dokumentacja, 2025)
W 1948 r. władze komunistyczne w Polsce pod naciskiem ZSRS, wbrew wcześniejszym deklaracjom, zdecydowały się na wdrożenie kolektywizacji rolnictwa. Nowa polityka rolna budziła opór społeczny, który komuniści zamierzali przełamać, wykorzystując fiskalizm państwowy, aparat bezpieczeństwa i sądy. Największych oponentów planowanych przekształceń upatrywano w tzw. kułakach, czyli zamożnych gospodarzach czerpiących zyski z trudu pracowników najemnych. Ponieważ nie istniała legalna definicja „kułactwa”, pojęcie to można było uznaniowo rozszerzać na niemal wszystkie osoby sprzeciwiające się zmianom, czego skutkiem było ich deprecjonowanie i wypieranie z życia społeczno-gospodarczego wsi. Celem prezentowanego tekstu jest przedstawienie meandrów represji stosowanych wobec tej grupy społecznej w dobie kolektywizacji rolnictwa w latach 1948–1956 na przykładzie Pomorza Środkowego – regionu o specyficznym na tle kraju składzie narodowościowym (osadnicy z dawnych Kresów II RP, liczni przedstawiciele mniejszości ukraińskiej i niemieckiej).