Siatka agenturalna nielegalnego wywiadu wojskowego PRL „na odcinku francuskim” w dobie zimnej wojny - Jackowska, Anna (Komunizm: System - Ludzie - Dokumentacja, 2025)
Celem artykułu było przybliżenie sposobu funkcjonowania kluczowej siatki nielegalnego wywiadu wojskowego PRL we Francji w czasach zimnej wojny. Początki tej struktury sięgają 1945 r., kiedy to został zwerbowany jej najważniejszy członek (agent i rezydent zarazem) Hermann Bertelé, który po kilku latach sam rozpoczął werbowanie kadry oficerskiej armii francuskiej. Podstawą nowej i najważniejszej siatki agenturalnej stała się grupa oficerów pozyskana do współpracy w 1953 r. Kiedy w roku 1959 – wskutek zdrady – Bertelé został zatrzymany, zdecydowano się na zamrożenie współpracy z pozostałą agenturą, a gdy w pierwszej połowie lat sześćdziesiątych podjęto próbę jej odmrożenia, okazało się, że kilku członków sieci zostało w międzyczasie przejętych przez GRU. Wywołało to spięcia w kontaktach kierownictwa Zarządu II Sztabu Generalnego z szefostwem GRU. Po wspólnych konsultacjach i naradach udało się w 1966 r. wypracować kompromis, dzięki któremu polski wywiad znów otrzymał dostęp do agentów i ich informacji. Współpracę ponownie zamrożono w 1977 r., tym razem z powodu wpadki sieci agenturalnej GRU pod kierownictwem Georges’a Beaufilsa. W pełni wznowić działalności dawnej agentury już się nigdy nie udało, jednak formalnie sprawę złożono do archiwum dopiero w 1990 r.