The Communist Party of Czechoslovakia and Its Response to the East German Refugee Crisis in 1989: Komunistyczna Partia Czechosłowacji i jej reakcja na kryzys uchodźczy w Niemczech Wschodnich w 1989 r. - Malínek, Tomáš (Komunizm: System - Ludzie - Dokumentacja, 2025)
Po wybudowaniu muru berlińskiego w 1961 r. Czechosłowacja stała się ważnym krajem tranzytowym dla uchodźców z Niemiec Wschodnich. Jej znaczenie wzrosło jeszcze bardziej w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, kiedy była jednym z niewielu krajów na świecie, do których obywatele NRD mogli podróżować bez ograniczeń. Drugim ważnym czynnikiem było otwarcie ambasady Niemiec Zachodnich w Pradze na przełomie roku 1973 i 1974. Placówka znajdowała się w historycznym centrum Pragi i była łatwo dostępna, nic więc dziwnego, że stała się bardzo popularnym miejscem dla obywateli NRD, którzy chcieli wyemigrować do RFN. W latach 1984–1985 Praga doświadczyła pierwszego poważnego kryzysu uchodźczego. Uchodźcy z NRD mieli nadzieję na szybki wyjazd do RFN, jednak oczekiwania te były całkowicie nierealne. Bez zgody rządu NRD władze czechosłowackie nie mogły na to pozwolić. Uchodźcy musieli pójść na kompromis, wrócić do NRD i ubiegać się o legalną emigrację. Nikt jednak nie został ukarany za próbę ucieczki. Pod względem liczby uchodźców rok 1989 znacznie się różnił od okresu wcześniejszego. W latach 1984–1985 do Pragi przybywały setki osób, w 1989 r. były to dziesiątki tysięcy. Część z nich została przewieziona do RFN pociągami przejeżdżającymi przez terytorium NRD. Później rząd NRD wydał zgodę na bezpośredni wyjazd z Pragi do RFN. Początkowo czechosłowaccy komuniści pozostawali lojalnymi sojusznikami Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec (SED), niektórzy z nich naprawdę wierzyli, że kryzys uchodźczy został wywołany przez rząd Niemiec Zachodnich w celu zaszkodzenia NRD. Prawdą jest też, że Komunistyczna Partia Czechosłowacji (KSČ) zawsze uważała kryzys uchodźczy za problem raczej międzyniemiecki niż czechosłowacki. Sytuacja zmieniła się na początku listopada 1989 r. Kierownictwo KSČ zaczęło się obawiać, że uchodźcy z NRD i krajowa opozycja polityczna połączą siły w celu zorganizowania jakichś antyrządowych zamieszek. W tym momencie solidarność między Pragą a Berlinem Wschodnim zaczęła znikać.