Cechy szczególne relacji między komunistycznym państwem partyjnym a Kościołami na Węgrzech w latach 1945–1990 - Pétsy, Zsolt (Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944-1989, 2025)
Artykuł na podstawie źródeł archiwalnych pokazuje cechy szczególne relacji między komunistycznym państwem partyjnym a Kościołami na Węgrzech w latach 1945–1990. Przedstawia oficjalną politykę państwową i zawierane umowy, w tym cząstkowe porozumienie zawarte w 1964 r. ze Stolicą Apostolską, rolę Państwowego Urzędu do spraw Kościelnych (Állami Egyházügyi Hivatal, ÁEH) oraz pojawienie się inspirowanych przez komunistów pacyfistycznych ruchów księży, mających na celu osłabienie hierarchii kościelnej i mobilizację lojalnego duchowieństwa. Kontrastowały one wyraźnie z oddolnymi wspólnotami kościelnymi, będącymi bastionem oporu. Autor analizuje również współpracę organów spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa państwowego w zakresie kontroli wyznań, a także udział Węgier w międzynarodowej współpracy między krajami socjalistycznymi. Przypadek Węgier ilustruje, w jaki sposób władze komunistyczne starały się ograniczyć i zinstytucjonalizować życie religijne, choć ponadnarodowe struktury kościelne i lokalne społeczności przeciwstawiały się temu.